Hoe je belastingen berekenen als zelfstandige?
Bij zeer veel zelfstandigen zit de schrik voor de belastingen er goed in. Je hebt allerlei wilde verhalen gehoord, dat je wel tienduizenden euro’s moet leggen in één keer. Kan je dat ergens zelf berekenen als zelfstandige?
Wel, onder normale omstandigheden hoef jij helemaal niks te berekenen. Het is aan je boekhouder om je belastingen op voorhand in kaart te brengen en die nauwgezet op te volgen. Hoe je dat doet, lees je wel degelijk in dit artikel én je krijgt er zelfs een gratis how-to video bij.
Maar laten we eerst eens de term “belastingen” verduidelijken. Want er zijn veel verschillende soorten hier in België en die hebben niet allemaal dezelfde functie, laat staan impact.
In dit artikel:
Belastingen voor zelfstandigen, maar eigenlijk niet …
Ten eerste zijn er de belastingen die de term wel in hun naam dragen, maar die eigenlijk geen belastingen zijn op wat je hebt verdiend als zelfstandige.
Btw = belasting op de toegevoegde waarde
Ben je als zelfstandige btw-plichtig? Dan moet je btw rekenen op alle goederen en diensten die je verkoopt. De klant betaalt die btw aan jou en jij stort dat bedrag door naar de staat. Btw die je zelf hebt betaald aan je leveranciers mag je in meer of mindere mate aftrekken.
Zie je hoe dit in feite geen “belastingen” voor jou zijn? Want die btw is niet van jou. Het is noch opbrengst noch kost. Jij ontvangt simpelweg de belasting over de toegevoegde waarde van je klant en sluist door naar de overheid. Je bent slechts een doorgeefluik. En dus hebben deze belastingen geen effect op jou als zelfstandige.
Provincie- en gemeentebelasting
Provinciebelasting en gemeentebelasting moet elke zelfstandige en elke burger in België betalen. Let wel, dit zijn kleine bedragen én aftrekbaar, want je mag ze inbrengen als kost.
Deze bedragen liggen vast en hebben niks te maken met je inkomen. Of je nu een grote of kleine omzet draait, winst of verlies? Elk bedrijf en elk gezin betaalt hetzelfde bedrag op jaarbasis.
Dat bedrag verschilt van gemeente tot gemeente en van provincie tot provincie. Deze instanties bepalen dan ook zelf wat ze met jouw geld doen.
Nieuwsgierig naar de belastingtarieven binnen jouw gemeente en provincie?
Belastingen op jouw winsten
De belastingen waar je als zelfstandige wél op dient te focussen, zijn de belastingen op jouw winsten. Welke winst bedoel ik dan? Jouw opbrengsten min jouw kosten. Op die winst betaal je dus belastingen in ons land. Hoeveel precies? Dat hangt af van je bedrijfsvorm.
Vennootschapsbelasting
Ben je een vennootschap, dan betaal je vennootschapsbelasting. Het basistarief bedraagt 25%. Met andere woorden: 25% van je winsten draag je elk jaar verplicht af aan de staat.
Nu zijn er wel verzachtende regels, zoals: op je eerste 100.000 euro winst hoef je maar 20% belastingen te betalen, mits aan nog een aantal voorwaarden voldaan zijn. Veel Vlaamse kmo’s vallen hieronder (gelukkig) en heel waarschijnlijk jij ook.
Let wel: de winsten in je vennootschap worden belast aan een veel lager tarief dan de personenbelasting (zie verder), maar die winsten blijven wel in je vennootschap zitten. Jij als individu kan daar dus niet direct van genieten.
Wil je dit geld naar jou persoonlijk toetrekken? Dan is een loonsverhoging zelden de oplossing, maar ga je jezelf eerder dividenden uitkeren … wat helaas niet gratis is.
Bespreek met je boekhouder wat in jouw geval de fiscaal voordeligste oplossing is om geld uit je vennootschap naar je privé te halen.
📖 Extra leestip: Eenvoudig beginnen als vennootschap? Lees hier alle voor- en nadelen van een VOF of vennootschap onder firma.
Personenbelasting
Heel vaak wordt gedacht dat je als zelfstandige anders wordt belast, maar niets is minder waar. Alle inkomens in België worden op dezelfde manier belast onder de vorm van personenbelasting.
Zodus: ben je werknemer (arbeider of bediende), ambtenaar, gepensioneerde, zelfstandige of geniet je een ziekte-uitkering? We vallen allemaal onder dezelfde regels van de personenbelasting.
Wel is de personenbelasting in België ietsje ingewikkelder dan de vennootschapsbelasting, want de staat werkt hiervoor met progressieve belastingtarieven. Simpel gesteld: hoe meer je verdient, hoe meer belastingen je moet betalen.
Maar je weet … in het leven zijn de dingen zelden simpel (of saai). 😉
Progressieve belastingtarieven, zeg je?
Op de website van de overheid vind je die progressieve belastingtarieven mooi in kaart gebracht:
Kijk eens naar de kolom van inkomstenjaar 2024. Op deze belastbare inkomsten ga je als individu belastingen betalen in 2025 ( = aanslagjaar 2025). Daaronder staan de verschillende inkomstenschijven en hun bijhorende belastingtarieven die progressief oplopen van 25% tot 50%.
Maar elke Belg heeft ook recht op een belastingvrije som: het eerste deel van jouw belastbare inkomen dat NIET belast wordt. Hoeveel? Dat hangt af van ieders persoonlijke situatie, maar er is wel een basisbedrag. Voor aanslagjaar 2025 was dit 10.570 euro.
💡 De belastingvrije som wordt verhoogd door factoren als kinderen ten laste, bijvoorbeeld. Op deze pagina van de overheid krijg je een uitgebreide uitleg en de exacte cijfers.
Zodus, hoe zit dat met je belastingen als eenmanszaak?
- Als eenmanszaak betaal je personenbelasting. Wil je het correcte bedrag hiervan berekenen, moet je dus eerst heel goed in kaart brengen hoe je gezinssituatie is.
- Heb je daarnaast maar een lage verdienste? Dan zal je niet veel belastingen betalen, MAAR dan heb je ook niet veel winst op je rekening staan.
- Van zodra je hoge winsten begint te draaien, ga je best met je boekhouder aan tafel. Misschien is het fiscaal interessanter om over te stappen naar een vennootschap?
Belangrijke belastingmythe ontkracht
Hoe meer je verdient als zelfstandige, hoe meer belastingen je betaalt: klopt. En van zodra je aan die 15.820 euro winst zit (aanslagjaar 2025), betaal je al 40% belastingen? Klopt ook (en da’s verschieten, ik weet het).
Maar het is niet omdat je in een hogere schijf terechtkomt dat heel je inkomen wordt belast aan dat hogere tarief. Veelverdieners worden belast in stukjes: een stukje aan 25%, een stukje aan 40%, een stukje aan 45% en een stukje aan 50%.
Gaan de Belgen gebukt onder een zware belastingdruk? Jazeker. Iedereen met een normaal inkomen draagt hier behoorlijk wat af aan de staat, zo is dat nu eenmaal. Je kan dit niet omzeilen, zelfs niet met de beste boekhouder van ’t land.
💡 En wat met je sociale bijdragen?
Sociale bijdragen zijn strikt genomen geen belastingen, maar evengoed verplicht hier in België. En oké, ze zorgen voor een stevig sociaal vangnet, maar deze sociale “lasten” dragen natuurlijk wel bij aan de fiscale druk.
Naarmate je inkomen stijgt, stijgen ook je sociale bijdragen. Maar als zelfstandige krijg je wel een voordeliger tarief dan een werknemer én je mag ze volledig aftrekken als kost.
Lees hier verder: Wat is sociale bijdrage?
Hoeveel belastingen als zelfstandige? Een berekening
Nu heb je al heel veel uitleg gekregen over welke belastingen er zijn en hoe dat in elkaar zit in ons land. Maar hoeveel belastingen betaal je nu precies als zelfstandige? Hoe kan je dat berekenen?
Wel, als ik de berekening maak samen met mijn klanten, dan draai ik de vraag om: hoeveel wil je verdienen als zelfstandige? Dan rekenen we van onder naar boven en zo ontdek je automatisch hoeveel belastingen je moet betalen op jouw gewenste inkomen.
Op het einde van dit artikel kan je een gratis webinar bestellen waarin ik je omgekeerd leer rekenen: van winst naar omzet in 10 stappen. Zo kan je voor jezelf je omzet en belastingen berekenen.
🔢 Fan van zelf rekenen? Dan zal dit blogartikel je ook interesseren: Hoe je nettoloon als zelfstandige berekenen?
De impact van belastingen op het nettoloon: werknemer vs. zelfstandige
Good to know:
- We houden geen rekening met kosten eigen aan de werkgever, noch met voordelen in natura.
- Voor de berekening van de totale loonkost houden we ook geen rekening met eventuele vermindering van sociale bijdragen voor de werkgever.
- We vertrekken van eenzelfde belastbaar bij werknemer en zelfstandige.
- De berekening van de personenbelasting is voor beiden hetzelfde.
Wat zien we?
- De sociale lasten zijn verschillend: voor de werknemer 13,07% werknemersbijdrage + 25% werkgeversbijdrage en voor de zelfstandige 20,5%.
- Daardoor ligt de totale loonkost voor de werknemer hoger dan bij de zelfstandige. Een brutoloon x 1,5 betekent ook een totale loonkost x 1,5 maar een belastingdruk x 2. Een brutoloon x 2 is een belastingdruk van net geen x 3. 😮
- De percentages onder de nettolonen per maand is wat er overschiet van de totale kostprijs van een loon, dus hoe hoger het loon, hoe minder er overblijft procentueel bekeken. Dat is de impact van de progressieve tarieven.
💡 Zelfstandig in hoofdberoep vs. in bijberoep
Opgelet: de berekeningen hierboven gelden voor zelfstandigen in hoofdberoep. Als je zelfstandige in bijberoep bent, is het cruciaal te beseffen dat de winsten uit je zaak bovenop de inkomsten van je hoofdberoep komen.
Daarmee val je quasi automatisch in een hogere inkomstenschijf en word je dus ook zwaarder belast. Het is de optelsom van al je inkomsten die maakt dat je meer belastingen betaalt, niet het feit dat je een bijberoeper bent.
Hier maken we samen de berekening: Belastingen voor zelfstandigen in bijberoep.
Wanneer aangifte doen van je belastingen?
De deadlines verschillen van jaar tot jaar. Voor aanslagjaar 2025, dus over de inkomsten van 2024, geldt: vennootschappen moeten hun aangifte vennootschapsbelasting indienen vóór 30 september 2025.
Heb je een eenmanszaak, dan loopt je aangifte via de personenbelasting. Die dien je ook in het jaar na je inkomsten. Concreet moet je je aangifte over inkomsten 2024 indienen vóór 31 oktober 2025.
Na je indiening start de fiscus met de verwerking. Dat kan voor de inkomsten van 2024 duren tot 30 juni 2026. Zodra je aanslagbiljet klaar is, heb je nog 2 maanden tijd om je belastingen effectief te betalen.
Wanneer belastingen betalen als zelfstandige?
Wanneer je belastingen betaalt als zelfstandige, hangt sterk af van hoe je voorafbetalingen geregeld zijn:
- Heb je als zelfstandige het jaar voordien voldoende voorafbetalingen gedaan, dan volgt er meestal geen afrekening meer. Heb je niks vooraf betaald, dan wacht je een bittere pil. Je betaalt niet alleen méér belastingen dan, maar ook extra sociale bijdragen, omdat die veelal te laag ingeschat waren.
- Ben je zelfstandige bestuurder in een vennootschap, dan krijg je een loon uit de vennootschap. Die betaalt maandelijks bedrijfsvoorheffing aan de fiscus. Als die berekeningen correct opgemaakt zijn, hoef je achteraf geen extra belastingen meer te betalen: je bent dus eigenlijk al maand per maand in orde.
- Maakt je boekhouder een tussentijdse berekening in het najaar? Dan weet je tijdig hoeveel je nog op voorhand moet betalen en vermijd je onaangename verrassingen. Ook je sociale bijdragen worden dan best herzien en meteen aangepast aan je werkelijke inkomsten. Als dat niet goed is ingeschat, kan er ook daar nog een gepeperde afrekening volgen.
Voorafbetaling van je belastingen? Verplicht voor zelfstandigen!
Zelfstandigen en ondernemingen in België zijn verplicht om voorafbetalingen te doen. Doe je dit niet, dan moet je extra belastingen betalen (boetegeld). Dit geldt ook voor bestuurders in een vennootschap.
Ik zie het nog vaak gebeuren dat zelfstandigen er toch voor kiezen al hun winsten terug in hun zaak te investeren om zo sneller te groeien. Voorafbetalingen doen ze niet. Maar dan komen de belastingen (plus de extra sociale lasten) en blijkt er geen geld genoeg. Zo’n scheefgetrokken situatie valt nog amper recht te trekken, geloof me.
Als je jouw financiële situatie goed laat berekenen op voorhand en je betaalt elk kwartaal netjes je voorafbetalingen, dan zit je op fiscaal vlak safe. 💪
Gratis masterclass: Leer omgekeerd rekenen
Zicht krijgen op je cijfers als ondernemer om gezond te kunnen groeien? Begin dan met deze GRATIS masterclass: Jouw ideale omzet in 10 stappen.
Op 1,5u leer ik je rekenen van winst naar omzet, in 10 simpele stappen. Zodat je geen financiële kater meer oploopt en/of met een gerust hart kunt groeien.
Zie ik je zo?
KARIN BEECKMAN
Financieel expert
Karin runt al meer dan 30 jaar haar eigen boekhoudkantoor, met succes. Haar jarenlange ondernemerskennis en knowhow gebruikt ze graag om anderen te begeleiden en vooruit te helpen. Nee, zij is geen gewone accountant. Als financieel expert en mentor durft Karin ook de kansen en bedreigingen van het ondernemen uit te lichten. Haar aanpak is no-nonsense en gevaarlijk to-the-point.
