Wat zijn de voor- en nadelen van zelfstandige in bijberoep?
Starten als zelfstandige in bijberoep: goed idee of niet? In je omgeving hoor je: “Begin gewoon in bijberoep, zo riskeer je niets” of “Als bijberoeper kan je makkelijk bijverdienen”… Maar is dat wel zo?
Je bent misschien nog nooit zelfstandig geweest, dus die twijfels zijn heel normaal. Hoe zit dat bijvoorbeeld met de belastingen? Is die boekhouding niet supercomplex? En wat als je bijberoep onbedoeld uit de hand loopt?
In deze blog bekijken we de belangrijkste voor- en nadelen van zelfstandig zijn in bijberoep. Geen oppervlakkige uitleg, maar een realistisch overzicht. Zo kan je zelf voelen wat voor jou het belangrijkste is.
En mis zeker niet de gouden raad van tante Karin op het einde. 😉
Voordelen van zelfstandige in bijberoep
1. In bijberoep starten is niet duur of moeilijk
Je kan je als bijberoeper eenvoudig laten inschrijven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Laat je hierin begeleiden door een ondernemingsloket, zoals Acerta of Xerius. Deze registratie kost je amper 111,50 euro (anno 2026). Proficiat, Je hebt nu een ondernemingsnummer! 🥳
Is je activiteit btw-plichtig? Dan wordt je ondernemingsnummer meteen ook je btw-nummer. Deze activatie kost ongeveer 80 euro.
Valt je beroepsactiviteit onder artikel 44 (bijv. zelfstandig verpleegkundige, diëtist, psycholoog, …)? Dan hoef je je btw-nummer niet te activeren. Je kan ook kiezen voor de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen (jaaromzet < 25.000 euro). In beide gevallen reken je geen btw aan, maar kan je die ook niet aftrekken.
⚠️ Opgelet: in bepaalde sectoren moet je altijd je btw activeren, los van je omzet. Dat is bijvoorbeeld zo in de bouwsector.
Ook stoppen met je bijberoep is niet zo moeilijk. Ga opnieuw langs bij je ondernemingsloket en laat je ondernemingsnummer stopzetten.
💡 Je bijberoep stopzetten? Niet zonder risico!
Een grote kanttekening hierbij: heb je in de 5 jaar vóór je stopzetting investeringen gedaan waarbij je btw hebt afgetrokken? Dan moet je die btw deels terugbetalen. Veel bijberoepers beseffen dit niet … Mijn advies: bespreek je stopzetting goed met een boekhouder om nare verrassingen te vermijden.
2. Je neemt weinig risico als zelfstandige in bijberoep
Dat is één van de grootste redenen waarom ondernemers starten in bijberoep. En financieel gezien klopt dat ook. Je loopt geen risico om zonder loon te vallen, want je hebt nog altijd je hoofdberoep.
Maar … je bent wél aan het ondernemen, dus je beroepsaansprakelijkheid is wel degelijk belangrijk. Werk je bijvoorbeeld in de bouw en loopt er iets mis, terwijl je niet goed verzekerd bent? Dan kunnen de gevolgen stevig zijn.
Pak je bijberoep dus niet licht op en begin ook niet te ondernemen als een cowboy. Run je zaak met de nodige verantwoordelijkheid en hou er altijd goed je koppeke bij.
3. Je mag kosten inbrengen voor je bijberoep
Klopt, je mag nu kosten inbrengen die je nodig hebt voor je bijberoep. Maar het is niet omdat je zelfstandig bent en dat bepaalde kosten fiscaal aftrekbaar zijn, dat je ze móet maken. Je kan je geld maar één keer uitgeven, zegt ons moeder altijd. 😉
Kosten maken om kosten te maken is het stomste wat je kan doen, ook in bijberoep. Maak je te veel kosten waar geen inkomsten tegenover staan? Dan moet je je loon uit je hoofdberoep aanspreken en dat is ook niet de bedoeling.
👉 Welke kosten zijn wel verantwoord?
- Alle gereedschap en materiaal dat je nodig hebt om je bijberoep uit te oefenen. Deze kosten spreken voor zich.
- Gemengde of “plezante” kosten, zoals een deel van je auto, gsm- of internetgebruik. Die kosten maak je sowieso al en nu mag je er een stukje van inbrengen.
- Bepaalde forfaits die je belastbaar inkomen een beetje naar beneden trekken en daarmee ook de extra belastingen op je bijberoep. Denk bijv. aan kosten voor huisvesting, maar ook hier: overdrijf niet. De helft van je huis als kost inbrengen is verre van realistisch.
💡 Een boekhouder is geen overbodige luxe …
Ook hier bewijst een boekhouder zijn meerwaarde. Hij kan je kostenstructuur vakkundig bijsturen, zodat alles optimaal klopt. Hij weet tot hoever je kan gaan, wat aanvaardbaar is voor de fiscus. Je hoeft niet heiliger te zijn dan de paus, maar je kosten moeten wel verdedigbaar zijn. En de kost van de boekhouder? Wat mij betreft is die onlosmakelijk verbonden met zelfstandig zijn.
4. Je verdient een extra centje met je passie
Jahaaa, daarom doe je het. Toch? En op zich is dat zeer mooi. Als je dan je winsten nog wat kunt laten zakken met fiscale optimalisatie, zodat je niet onnodig veel belastingen moet betalen, dan is dat ook mooi meegenomen.
Maar die belastingen op je extra inkomsten? Die zijn er nu eenmaal … wat ons naadloos brengt bij het volgende onderdeel van deze kennisblog.
Nadelen van zelfstandige in bijberoep
1. Zware belastingen op de winsten van je bijberoep
Het grootste nadeel van zelfstandige in bijberoep is dat je sowieso zwaarder wordt belast. Hoe dat komt? Omdat je meer verdient, beland je in een hogere schijf. Dan betaal je makkelijk 40 à 50% belastingen op de winst die je maakt. Let wel: op je winst, niet je omzet.
Welkom in België, hier zit dat zo in elkaar. Wat ik persoonlijk ook betreur is dat bijberoepers flink benadeeld zijn ten opzichte van flexijobbers. Die mogen in 2026 maar liefst tot 18.440 euro bijverdienen, onbelast en vrij van sociale bijdragen. Ongelofelijk toch!
En iemand die creatief wil ondernemen, iets eigenhandig uit de grond stampt vanuit zijn passie en zo de economie mee aanzwengelt … die mag dus tot de helft van zijn winsten weer afgeven. In deze blog lees je hoe je hier slim mee omgaat: Belasting voor zelfstandigen in bijberoep.
📖 Extra leestip: Hoe belastingen berekenen als zelfstandige (in hoofdberoep)?
2. Je moet btw-aangiftes indienen
Ben je btw-plichtig en val je niet onder een vrijstellingsregeling? Dan moet je periodiek btw-aangiftes en klantenlistings indienen.
Wil je dit per se zelf doen, dan moet je je eerst verdiepen in het grote doolhof van btw-regels, waar je uitzondering na uitzondering tegenkomt. Het is uiterst complexe materie, zelfs voor professionals. Onderschat dit niet.
De ervaring leert me dat bijberoepers hier heel vaak fouten bij maken: te veel btw aftrekken of de verkeerde btw toepassen op verkoopfacturen. Als de fiscus dat ontdekt, kan dat leiden tot 20% boete plus interesten.
Neem je een boekhouder onder de arm, dan loop je dat risico niet. Natuurlijk betaal je voor zijn diensten, maar superbelangrijk: je wint er gemoedsrust en zekerheid voor terug.
3. Je moet sociale bijdragen betalen
Sociale bijdragen (ook sociale lasten genoemd) zijn in België verplicht. In ruil voor een uitgebreid sociaal vangnet dient elke werkende zijn of haar steentje bij te dragen aan dit systeem.
Voor je hoofdberoep gebeurt dat via je loonbrief: er worden werknemersbijdragen ingehouden op het brutoloon en doorgestort door je werkgever. Daarnaast betaalt je werkgever nog eens aparte werkgeversbijdragen.
Voor je bijberoep werkt het anders. Hier moet je elk kwartaal je sociale bijdrage betalen. Hoeveel die som bedraagt, hangt af van hoe hoog je netto belastbaar inkomen is. Als dit in 2026 onder de 1.922,16 euro blijft, hoef je zelfs géén sociale lasten te betalen.
Verdien je meer? Dan betaal je 20,5% van je netto belastbaar inkomen, zoals elke andere zelfstandige collega.
4. Je bouwt geen extra rechten op voor je pensioen
Je las net dat je ook als zelfstandige in bijberoep sociale lasten moet betalen, MAAR … daar krijg je haast niets voor terug. Geen extra ziekte-uitkering of extra pensioen als bijberoeper. Gek, hé? Je sociale bijdragen zijn “solidariteitsbijdragen”, om de sociale kas te vullen.
Nu, als het een echt bijberoep betreft (bijv. je werkt 4/5 onder contract en daarnaast nog wat ‘spielerei’), dan is dat ook niet nodig. Want dan heb je dankzij je hoofdberoep nog recht op ziekte-uitkering en pensioen.
Maar – en dit is cruciale kennis – als je maar halftijds in hoofdberoep werkt en halftijds in bijberoep, dan snijd je echt wel in je eigen vel. Want dan zijn je sociale voordelen beperkt tot die 50% van je hoofdberoep. En daarnaast … niks!
💡 Wanneer beter zelfstandige in hoofdberoep?
Als je naar zo’n 50/50-situatie neigt, is het beter dat je zelfstandige in hoofdberoep wordt. Zorg dan dat je net geen 50% werkt onder contract, los van de bedragen die je verdient. Op deze manier bouw je dus wel een volwaardig pensioen op en ontvang je een volwaardige ziekte-uitkering, als je uitvalt. Ook fiscaal is dit interessanter (en een stuk eerlijker voor het werk dat je doet).
5. Het is hard(er) werken als zelfstandige in bijberoep
Ook al gaat het hier om een bijberoep, je bent nog altijd aan het ondernemen. Dat betekent niet alleen werken IN je zaak maar ook AAN je zaak.
Denk aan je markt onderzoeken, je aanbod en pricing scherpstellen, je ideale klant doorgronden, je marketing opzetten, gaan netwerken, je administratie en boekhouding opvolgen, … het hoort er allemaal bij.
Wat ik vaak zie, is dat starters dit “werk achter de schermen” ferm onderschatten. En als bijberoeper heb je nóg minder tijd om aan je zaak te bouwen. Daarom: plan dit werk bewust in. Blokkeer vaste momenten in je agenda die je enkel aan je zaak besteedt, hoe klein ook.
Werken in loondienst én ondernemen vraagt veel van je. Zorg dat het haalbaar blijft, anders hou je het niet vol op lange termijn. Maw: bewaak je energie goed.
De gouden raad van tante Karin!
Heb je als bijberoeper echt een boekhouder nodig? Nee hoor, niet per se. Net zoals je ook zelf je dak kan leggen, op voorwaarde dat je weet wat je doet én alle tijd hebt om het goed te doen … snap je?
Want de praktijk zegt iets anders. Regelmatig kloppen ondernemers aan bij ons boekhoudkantoor nadat ze alles zelf hebben geprobeerd en compleet zijn vastgelopen. Dan gaat het niet alleen om het dossier overnemen, maar ook om fouten rechtzetten.
Wil je je boekhouding toch zelf doen? Zorg dan dat je hier echt verstand van hebt en gebruik betrouwbare tools. En vooral: wacht niet tot het misloopt om hulp in te schakelen.
In dat laatste geval: kies een boekhouder of financieel expert die met je meedenkt en vooruitkijkt. Alleen de cijfers van het voorbije boekjaar verwerken, is onvoldoende om gezond te kunnen groeien.
Extra FAQs als je wil starten in bijberoep
> Welke voorwaarden zijn er om te starten in bijberoep?
Om als zelfstandige in bijberoep te starten, moet je in de eerste plaats een hoofdactiviteit hebben en minstens halftijds. Dat kan een job in loondienst zijn, maar ook een statuut als ambtenaar, onderwijsopdracht of bepaalde uitkeringen komen in aanmerking.
Daarnaast moet je je inschrijven in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en – als je activiteit dat vereist – je btw-nummer activeren (zie uitleg hierboven). Maak het jezelf gemakkelijk en laat je bijstaan door een ondernemingsloket, zoals Acerta of Xerius.
> Hoeveel mag je verdienen in bijberoep?
In principe mag je als zelfstandige in bijberoep zoveel verdienen als je wil. Maar hoe meer winst je maakt, hoe zwaarder je wordt belast. Dan betaal je al snel 20,5% sociale bijdragen + 50% belastingen + gemeentebelastingen. Concreet: van 1.000 euro winst hou je maar 350 euro netto over. Dan is het vaak interessant om te bekijken of een vennootschap fiscaal voordeliger wordt.
> Kan ik ook een VOF oprichten in bijberoep?
Ja, dat kan perfect. Heel kort geschetst: in een VOF (vennootschap onder firma) wordt je winst belast aan het vennootschapstarief van 25%. Keer je die winst daarna uit naar jezelf via dividenden, dan betaal je daarop nog roerende voorheffing van 18%. Samen betaal je dan 43% belastingen ten opzichte van 65%. Hier valt nog veel meer over te zeggen … Alle voor- en nadelen van een VOF lees je hier.
Groeien als ondernemer én als mens?
Dat is wat we doen bij de #cooldownlevelup community.
Meld je hieronder aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief met waardevolle ondernemerstips. Nu eens over je cijfers (zoals in deze blog), dan weer over je soft skills. Heb je een vraag? Dan zijn Karin en Krist maar 1 mailtje verwijderd. 😉
Gratis kennis opdoen en samen groeien?
KARIN BEECKMAN
Financieel expert
Karin runt al meer dan 30 jaar haar eigen boekhoudkantoor, met succes. Haar jarenlange ondernemerskennis en knowhow gebruikt ze graag om anderen te begeleiden en vooruit te helpen. Nee, zij is geen gewone accountant. Als financieel expert en mentor durft Karin ook de kansen en bedreigingen van het ondernemen uit te lichten. Haar aanpak is no-nonsense en gevaarlijk to-the-point.
